Pierwsza wzmianka o miejscowo\u015bci \u0141abunie pochodzi z roku 1428, kiedy w \u017ar\u00f3d\u0142ach wyst\u0105pi\u0142 Zenko \u0141abu\u0144ski. W latach 1433 \u2013 1444 notowano Wojciecha z \u0141abu\u0144, a w latach 1435 \u2013 1447 Adama z \u0141abu\u0144 jako w\u0142a\u015bciciela \u0141abu\u0144, Krynic i Dzier\u0105\u017cni. Ten ostatni by\u0142 wsp\u00f3\u0142fundatorem ko\u015bcio\u0142a w \u0141abuniach w 1435 roku.<\/p>\n
W latach 1488 \u2013 1466 wyst\u0119powa\u0142 w \u017ar\u00f3d\u0142ach Jan z \u0141abu\u0144, a w latach 1447 \u2013 1464 \u015awi\u0119tos\u0142aw z \u0141abu\u0144. W latach 1447 \u2013 1467 notowany by\u0142 Miko\u0142aj z \u0141abu\u0144, pisarz kancelarii kr\u00f3lewskiej, biskup kamienicki, kt\u00f3ry w 1449 roku odst\u0105pi\u0142 sw\u00f3j dzia\u0142 w Krynicach bratu Piotrowi \u0141abu\u0144skiemu. W 1483 \u2013 1494 jako w\u0142a\u015bciciel \u0141abu\u0144, Krynic i Wierzby wyst\u0119powa\u0142 Jan \u0141abu\u0144ski, a w latach 1483 \u2013 1492 spotykamy w \u017ar\u00f3d\u0142ach Jakuba \u0141abu\u0144skiego. W roku 1491 Barbara \u0141abu\u0144ska, \u017cona Piotra Potockiego zosta\u0142a jedn\u0105 dziedziczk\u0105 \u0141abu\u0144.<\/p>\n
Pod koniec XV wieku lub na pocz\u0105tku XVI wieku \u0141abunie przesz\u0142y w r\u0119ce Ole\u015bnickich herbu Radwan, kt\u00f3rzy odziedziczyli po \u0141abu\u0144skich herbu Zag\u0142oba ca\u0142\u0105 w\u0142o\u015b\u0107 \u0142abu\u0144sk\u0105. Sk\u0142ada\u0142y si\u0119 na ni\u0105 nast\u0119puj\u0105ce wsie: Krynice, Dzier\u0105\u017cnia, Wierzbie, \u0141abunie i Wola \u0141abu\u0144ska. Ole\u015bniccy poszerzyli otrzyman\u0105 w spadku w\u0142o\u015b\u0107 o Niemirk\u00f3w i Barchacz\u00f3w . Jan z Ole\u015bnik w roku 1532 wykupi\u0142 w\u00f3jtostwo w kr\u00f3lewskiej wsi \u0141abi\u0144ki, a nast\u0119pnie jego syn \u0141ukasz w roku 1550 wykupi\u0142 w\u00f3jtostwo w \u0141abu\u0144kach i Hrubieszowie.<\/p>\n
W 1578 roku w\u0142a\u015bcicielem wsi by\u0142 Marcin Ole\u015bnicki. Przed 1566 rokiem p\u00f3\u0142 wsi nale\u017ca\u0142o do Jana Rogali od, kt\u00f3rego kupi\u0142 je wraz z Wol\u0105 \u0141abu\u0144sk\u0105 Stanis\u0142aw Zamoyski. Jednak w 1566 roku zastawi\u0142 on swoja cz\u0119\u015b\u0107 wsi za 4000 z\u0142 \u0141ukaszowi Ole\u015bnickiemu, kt\u00f3ry w 1581 roku odkupi\u0142 j\u0105 od jego syna Jana Zamoyskiego. Nast\u0119pnym w\u0142a\u015bcicielem \u0141abu\u0144 by\u0142 Jaros\u0142aw Ole\u015bnicki, \u017conaty z Dorot\u0105 Be\u0142\u017ceck\u0105, w r\u0119kach, kt\u00f3rego znajdowa\u0142y si\u0119 tak\u017ce: Jatut\u00f3w, Wierzba i Rusz\u00f3w. Po \u015bmierci Jaros\u0142awa Ole\u015bnickiego dobra \u0142abu\u0144skie obj\u0105\u0142 po nim brat Andrzej, kasztelan radomski. Jego c\u00f3rka Regina Ole\u015bnicka wnios\u0142a w\u0142o\u015b\u0107 \u0142abu\u0144sk\u0105 w posagu m\u0119\u017cowi Miko\u0142ajowi Firlejowi.<\/p>\n
W 1648 roku \u0141abunie oraz s\u0105siednia wie\u015b \u0141abu\u0144ki by\u0142y w\u0142asno\u015bci\u0105 Stanis\u0142awa Firleja z D\u0105brownicy. W 1704 roku przez kilka lat obozowa\u0142 we wsi kr\u00f3l szwedzki Karol XII w\u00f3wczas \u0141abunie by\u0142y w\u0142asno\u015bci\u0105 Zamoyskich, kt\u00f3rzy obj\u0119li t\u0105 w\u0142o\u015b\u0107 pod koniec XVII wieku. Pierwszym w\u0142a\u015bcicielem \u0141abu\u0144 z tej rodziny by\u0142 Marcin Zamoyski, \u017conaty z Ann\u0105 z Gnina. Po jego \u015bmierci w 1706 roku dokonano podzia\u0142u maj\u0105tku, a \u0141abunie wraz z \u0141abu\u0144kami i Wol\u0105 \u0141abu\u0144sk\u0105 trafi\u0142y w r\u0119ce jego syna J\u00f3zefa Tomasza, kt\u00f3ry jednak nie posiad\u0142a potomstwa i spadek po nim dosta\u0142 si\u0119 bratu Micha\u0142owi Zdzis\u0142awowi, sz\u00f3stemu ordynatowi. Ten mia\u0142 trzech syn\u00f3w, mi\u0119dzy kt\u00f3rymi powsta\u0142y targi na tle maj\u0105tku.<\/p>\n
Ostatecznie \u0141abunie dosta\u0142y si\u0119 Janowi Jakubowi, \u017conatemu z Ludwik\u0105 Poniatowsk\u0105. Jan Jakub Zamoyski zmar\u0142 w 1790 roku, a maj\u0105tek odziedziczy\u0142 po nim jego siostrzeniec Hrabia Micha\u0142 Wilhorski, kt\u00f3ry w roku 1801 sprzeda\u0142 \u0141abunie Stanis\u0142awowi Grz\u0119bskiemu herbu Jastrz\u0119biec, \u017conatemu z Tekl\u0105 ze Stadnickich.<\/p>\n
W 1819 roku dobra \u0141abunie w sk\u0142ad kt\u00f3rych wchodzi\u0142y: \u0141abunie \u0141abu\u0144ki, W\u00f3\u0142ka \u0141abu\u0144ska, Wierzbie, Majdan Ruszowski, Rusz\u00f3w odziedziczy\u0142a po Stanis\u0142awie i Tekli ze Stadnickich Grz\u0119bskich ich c\u00f3rka Antonina Grz\u0119bska, kt\u00f3ra wysz\u0142a za m\u0105\u017c za Feliksa Tarnowskiego. Nast\u0119pnie po matce w\u0142o\u015b\u0107 \u0142abu\u0144sk\u0105 odziedziczy\u0142 w 1868 roku Adam Tarnowski, a w 1887 roku otrzyma\u0142 je jego syn Jan Stanis\u0142aw Tarnowski. Ten w 1895 roku sprzeda\u0142 \u0141abunie hrabiemu Aleksandrowi Szeptyckiemu z \u0141ukaszowa \u017conatemu z Izabell\u0105 Soba\u0144sk\u0105. W 1827 roku wie\u015b liczy\u0142a 83 domy i 539 mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n
Pod koniec XIX wieku by\u0142 tu urz\u0105d gminy, I \u2013 klasowa szko\u0142a etatowa, browar piwny, m\u0142yn wodny, cegielnia, destylarnia parowa i tartak. W 1895 roku Aleksander Szeptycki uruchomi\u0142 w \u0141abuniach gorzelni\u0119. W 1919 roku Szeptyccy planowali sprzeda\u017c maj\u0105tku jednak do sprzeda\u017cy nie dosz\u0142o. W 1922 roku Szeptyccy przekazali zesp\u00f3\u0142 pa\u0142acowo \u2013 parkowy siostrom Franciszkankom Misjonarkom Maryi zajmuj\u0105cymi si\u0119 opiek\u0105 nad sierotami, dzie\u0107mi opuszczonymi i chorymi.<\/p>\n
Zakonnice wykona\u0142y remont pa\u0142acu zaadaptowa\u0142y go na cele klasztorne, zamiany dotyczy\u0142y r\u00f3wnie\u017c parku gdzie za\u0142o\u017cono cmentarz klasztorny. W 1928 roku ustawiono krzy\u017c fundacyjny. Pierwsze poch\u00f3wki pojawi\u0142y si\u0119 ju\u017c w roku nast\u0119pnym. W 1929 roku hr. Aleksander Szeptycki posiada\u0142 w \u0141abuniach 1977 ha ziemi, cegielnie, m\u0142yn, tartak parowy i gorzelni\u0119. Podczas II wojny \u015bwiatowej Niemcy zbudowali lotnisko (1940). Po II wojnie \u015bwiatowej po parcelacji maj\u0105tku \u0142abu\u0144skiego powsta\u0142a wie\u015b \u0141abunie – Reforma.<\/p>\n
Pierwsze lata powojenne to przede wszystkim odbudowa gospodarki ze zniszcze\u0144 wojennych. W 1945 roku w S\u0105dzie Okr\u0119gowym w Zamo\u015bciu zosta\u0142a zarejestrowana \u201eSamopomoc Ch\u0142opska\u201d Sp\u00f3\u0142dzielnia powsta\u0142a przez po\u0142\u0105czenie sp\u00f3\u0142dzielni \u201eOwoc\u201d w Wierzbiu, sp\u00f3\u0142dzielni \u201eOszcz\u0119dno\u015b\u0107\u201d w \u0141abuniach oraz sp\u00f3\u0142dzielni \u201eWyzwolenie\u201d w Majdanie Ruszowskim. W styczniu 1949 roku przy\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 do sp\u00f3\u0142dzielni \u201e Sw\u00f3j do swego\u201d z \u0141abuniek, \u201e Jedno\u015b\u0107\u201d z Ruszowa i \u201ePilnuj swego\u201d z W\u00f3lki \u0141abu\u0144skiej. Sp\u00f3\u0142dzielnia zarz\u0105dza\u0142a sklepami, stawami rybnymi, rze\u017ani\u0105, gorzelni\u0105 w \u0141abuniach oraz browarem w Jatutowie. W latach 1945 \u2013 1955 z dzia\u0142alno\u015bci sp\u00f3\u0142dzielni wy\u0142\u0105czono gorzelni\u0119, browar i stawy rybne. W latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych wybudowano sklepy w W\u00f3lce \u0141abu\u0144skiej, pawilon handlowy i budynek G.S. w \u0141abuniach. W latach 1974 \u2013 1980 wybudowano piekarni\u0119, restauracj\u0119 nowe sklepy w Br\u00f3dku, Barchaczowie, \u0141abu\u0144kach i Rusz\u00f3w – Koloni .<\/p>\n
W roku 1958 powsta\u0142a Rolnicza Sp\u00f3\u0142dzielnia Produkcyjna w \u0141abuniach na gruntach Pa\u0144stwowego Funduszu Ziemi. W nowo za\u0142o\u017conej sp\u00f3\u0142dzielni obszar u\u017cytk\u00f3w rolnych wynosi\u0142 51 ha. Za\u0142o\u017cycielami sp\u00f3\u0142dzielni byli rolnicy ze wsi Barchacz\u00f3w. Pocz\u0105tki sp\u00f3\u0142dzielni by\u0142y trudne, rolnicy nie posiadali \u017cadnego o\u015brodka gospodarczego ani maszyn. Prowadzili jedynie produkcje ro\u015blinn\u0105, uprawiaj\u0105c pole ko\u0144mi. Dokumentacj\u0119 i zebrania cz\u0142onkowskie prowadzili w domach prywatnych. Do roku 1973 sp\u00f3\u0142dzielnia przechodzi\u0142a r\u00f3\u017cne koleje losu, by\u0142a rozwi\u0105zywana i ponownie tworzona. W latach 1973 \u2013 1974 sytuacja sp\u00f3\u0142dzielni w ko\u0144cu si\u0119 ustabilizowa\u0142a. Zlokalizowano o\u015brodek gospodarczy w \u0141abuniach, wybudowano budynek administracyjno \u2013 socjalny, obor\u0119 na sto stanowisk, magazyn, ku\u017ani\u0119 i gara\u017ce. W tym okresie zosta\u0142 powi\u0119kszony obszar u\u017cytk\u00f3w rolnych do 230 ha o grunty Pa\u0144stwowego Funduszu Ziemi i grunty Pa\u0144stwowego Gospodarstwa Rolnego. Lata siedemdziesi\u0105te by\u0142y okresem umocnienia sp\u00f3\u0142dzielni pod wzgl\u0119dem organizacyjnym oraz gospodarczo \u2013 finansowym. W latach osiemdziesi\u0105tych wybudowano jedna obor\u0119 i budynki socjalno \u2013 gara\u017cowo \u2013 magazynowe.<\/p>\n
Kolejna sp\u00f3\u0142dzielnia jaka powsta\u0142a na terenie gminy \u0141abunie to Sp\u00f3\u0142dzielnia K\u00f3\u0142ek Rolniczych w \u0141abuniach. Sp\u00f3\u0142dzielnia ta powsta\u0142a w 1974 roku na bazie by\u0142ej filii POZ Zamo\u015b\u0107 oraz na bazie 6 K\u00f3\u0142ek Rolniczych, kt\u00f3re prowadzi\u0142y dzia\u0142alno\u015b\u0107 w zakresie us\u0142ug mechanicznych, warsztatowych, rekultywacyjnych oraz w baz\u0119 zaopatrzenia materia\u0142owego.<\/p>\n
Lata obecne to przede wszystkim bardzo pr\u0119\u017cny rozw\u00f3j wsi. Powstanie sieci dr\u00f3g utwardzonych w wi\u0119kszo\u015bci pokrytych dywanikiem asfaltowym. Wszystkie miejscowo\u015bci gminy obj\u0119te s\u0105 sieci\u0105 gazownicz\u0105. Gmina jest stelefonizowana.<\/p>\n
W celu podniesienia bezpiecze\u0144stwa pieszych odremontowano i rozbudowano nowe chodniki. Ca\u0142a gmina posiada o\u015bwietlenie. Na terenie gminy funkcjonuje jeden wodoci\u0105g, kt\u00f3rego g\u0142\u00f3wne urz\u0105dzenie znajduje si\u0119 terenie wsi Majdan Ruszowski.<\/p>\n
W \u0141abuniach dzia\u0142aj\u0105 instytucje u\u017cyteczno\u015bci publicznej, zaspokajaj\u0105ce potrzeby mieszka\u0144c\u00f3w ca\u0142ej gminy. Nale\u017cy tu wymieni\u0107: Urz\u0105d Gminy, Bank Sp\u00f3\u0142dzielczy, Urz\u0105d Pocztowy, O\u015brodek Zdrowia, Posterunek Policji, Publiczna Biblioteka. Do prywatnych instytucji u\u0142atwiaj\u0105cym prawid\u0142owe funkcjonowanie nale\u017c\u0105 : Apteka, Lecznica dla zwierz\u0105t, m\u0142yn, stacja paliw, dystrybutor gazu.<\/p>\n
Na terenie gminy dzia\u0142aj\u0105 dwie szko\u0142y podstawowe i pi\u0119\u0107 filialnych. Dzi\u0119ki staraniom spo\u0142eczno\u015bci lokalnej wybudowano nowe obiekty szkolne na terenie \u0141abuniek Pierwszych i w Ruszowie. Rozbudowano i zmodernizowano obiekt szkolny w \u0141abuniach.<\/p>\n
W 2004 roku oddano do u\u017cytku pe\u0142no metra\u017cow\u0105 sal\u0119 sportow\u0105, kt\u00f3ra powsta\u0142a przy szkole w \u0141abu\u0144kach.<\/p>\n
W 1999 roku powsta\u0142y dwa gimnazja w \u0141abuniach i w \u0141abu\u0144kach Pierwszych. Szko\u0142y te zaspakajaj\u0105 w pe\u0142ni potrzeby o\u015bwiatowe gminy w tym zakresie.<\/p>\n
W 2000 roku \u0141abunie doczeka\u0142y si\u0119 wprowadzenia nazw ulic.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Historia Pierwsza wzmianka o miejscowo\u015bci \u0141abunie pochodzi z roku 1428, kiedy w \u017ar\u00f3d\u0142ach wyst\u0105pi\u0142 Zenko \u0141abu\u0144ski. W latach 1433 \u2013 1444 notowano Wojciecha z \u0141abu\u0144, a w latach 1435 \u2013 1447 Adama z \u0141abu\u0144 jako w\u0142a\u015bciciela \u0141abu\u0144, Krynic i Dzier\u0105\u017cni. Ten ostatni by\u0142 wsp\u00f3\u0142fundatorem ko\u015bcio\u0142a w \u0141abuniach w 1435 roku. W latach 1488 \u2013 1466 […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"parent":248,"menu_order":4,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-451","page","type-page","status-publish","hentry","clearfix"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/labunie.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/451","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/labunie.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/labunie.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/labunie.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/labunie.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=451"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/labunie.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/451\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18016,"href":"https:\/\/labunie.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/451\/revisions\/18016"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/labunie.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/248"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/labunie.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=451"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}